دانلود پایان نامه

اجراي قانون و احساس عدالت، رابطه مثبت و با فرصت طلبي رابطه معکوس دارد.
6- متغيرهاي ميزان فعاليت در انجمن هاي داوطلبانه، هنجار معامله متقابل، نگرش مثبت نسبت به اجراي قانون و احساس عدالت با اعتماد اجتماعي رابطه مثبت و متغير ميزان فرصت طلبي با اعتماد اجتماعي رابطه معکوس دارند.

خلاصه فصل
در اين فصل، مفهوم اعتماد و انواع آن (بنيادين، بين شخصي، اجتماعي و نهادي) مورد بحث و بررسي قرار گرفتند و نظريات نزديک مرتبط به هر کدام از اين انواع اعتماد نيز تشريح گرديد. سپس، از آنجا که پژوهش حاضر به بررسي تأثير مصرف رسانهاي بر اعتماد اجتماعي ميپردازد، مفهوم و اهميت رسانههاي جمعي، کارکردهاي رسانههاي جمعي و نيز دورهبندي سهگانه از نظريات مربوط به تأثيرات رسانههاي جمعي مورد بحث قرار گرفتند. بخش مربوط به نظريات تأثير رسانههاي جمعي بر اعتماد نيز نظريات رابرت پاتنام، اوسلنر، زتومکا، کلمن و گيدنز را به عنوان برخي از نظريهپردازاني که به مبحث رسانه و اعتماد پرداختهاند، شامل گرديد که نهايتاً از اين ميان نظريه رابرت پاتنام به عنوان چارچوب نظري منتخب پژوهش در نظر گرفته شد و مدل تحليلي و فرضيات پژوهش متناسب با اين نظريه ارائه گرديد.

فصـل چهـارم

روش شـناسـي

فصل چهارم: روش شناسي

مقدمه
برخي را عقيده بر اين است كه علم همان روش است. در هر حال ميتوان به خوبي پذيرفت كه هيچ علمي فاقد روش نيست و دستاوردهاي هر تحقيق علمي به همان نسبت حائز ارزشند كه با روشهاي درست اخذ شده باشند (ساروخاني، 1372 ب: 7).
بر اين اساس، در فصل حاضر فرايند روششناختي اين پژوهش مورد بررسي قرار ميگيرد. بدين منظور،روش پژوهش، جامعه آماري، حجم نمونه آماري، روش نمونهگيري، فرايند گردآوري دادهها، ابزار پژوهش، تعاريف نظري و عملياتي مفاهيم، اعتبار و پايايي، واحد تحليل، تكنيكهاي تجزيه و تحليل دادهها، استانداردسازي و تغيير شكل مقياسها به منظور معنا كردن حد بالا و پايين مقياس تشريح ميگردد.

4-1- روش پژوهش
در اين پژوهش،تأثيرمصرفرسانهاي(تلويزيون داخلي/ماهوارهاي) بر اعتماد اجتماعي در بين دانشجويان دانشگاه مازندران در نيمسال اول سال تحصيلي 92-91 مورد بررسي قرار گرفته است. اين پژوهش از نوع مقطعي
ميباشد كه با روش پيمايش85 و با تكنيك پرسشنامه خود اجرا صورت گرفته است.
روش پيمايشي جمع آوري منظم اطلاعات دربارهي افراد، گروه ها و اجتماعات از طريق مصاحبه رو در روي (حضوري) و يا پستي (غير حضوري) براي گردآوري داده ها به طور مستقيم و تعبير و تفسير نتايج حاصله از آن با استفاده از روش هاي آماري است (طالقاني، 1377: 118). به بيان واضح تر، دو ويژگي مهم روش پيمايشي، شيوه گردآوري داده ها و روش تحليل آن ها است:
شيوه گردآوري داده ها: روش پيمايشي با مجموعه اي از اطلاعات سازمان يافته و منظم، که ميتوان آن را “ماتريس داده ها86” يا “جدول مادر” ناميد، مشخص ميشود. منظور جدولي است، که در هر سطر آن اطلاعات مربوط به يک متغير و در هر ستون آن اطلاعات مربوط به يک “مورد” درج شده است.
روش تحليل: يکي از کارکردهاي روش پيمايشي توصيف خصوصيات مجموعهاي از واحدهاي تحليل است. ماتريس داده ها اطلاعات لازم را براي اين منظور در اختيار محققان ميگذارد. اما پژوهشگران روش پيمايشي درصدد تبيين پديده ها نيز برميآيند. تحليلگر روش پيمايشي از طريق مقايسهي موارد(واحد هاي تحليل)
ميکوشد پديده را شناسايي کند، و با در نظر گرفتن صفات ويژه ي هر يک از “موارد” اين کار را انجام ميدهد (دواس، 1376: 6-4).

4-2- جامعه ي آماري
جامعه آماري عبارت است از گروهي از افراد، اشيا يا حوادث که حداقل داراي يک صفت يا ويژگي مشترک هستند (دلاور، 1369: 8). به بيان ديگر ميتوان گفت که جامعه يآماري عبارت است از کليهي عناصر و افرادي که در يک مقياس جغرافيايي مشخص (جهاني يا منطقهاي) داراي يک يا چند صفت مشترک باشند (حافظ نيا، 1381: 119).
جامعه ي آماري در هر تحقيق تابعي از موارد زير ميباشد:
1.موضوع پژوهش 2. فرضيه هاي پژوهش 3. نوع نمونه گيري 4. فشار هاي مادي تحميل شده (ژاو، 1373: 43).
جامعهي آماري اين تحقيق را کليه ي دانشجويان مقاطع تحصيلي کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتري دانشگاه مازندران در نيمسال اول سال تحصيلي 92-91 تشکيل ميدهند که در پرديس دانشگاه در شهر بابلسر مشغول به تحصيل بوده اند.

4-3- حجم نمونه ي آماري
در مواردي که داده ها جزئي است و نه کامل و براي توصيف کل مجموعه به کار ميرود، اين جزء را نمونه
مينامند. هدف نمونهگيري، استنباطي است دربارهي پارامتر مجهول براساس آمارهي نمونهي مورد مشاهده (مولر و ديگران، 1386: 397).
حجم نمونه ي مورد نياز به دو عامل بستگي دارد: ميزان دقت مورد نظر محقق و ميزان تغييراتي که در جمعيت مورد بررسي از نظر مشخصه هاي مهم مورد مطالعه وجود دارد (دواس، 1376: 86).
بر اساس آمار به دست آمده از اداره ي آموزش دانشگاه مازندران، مجموع دانشجويان دختر و پسر اين دانشگاه در مقاطع تحصيلي کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتري در سال تحصيلي 91-9087 تعداد 9819 نفر بودهاند که با استفاده از فر
مول کوکران جمعيت نمونه ي پژوهش به شرح ذيل برآورد گرديد:

بدين سان، حجم کل نمونه ي لازم براي تعميم به جامعه ي آماري با احتمال 95 درصد اطمينان 370 دانشجو ميباشد. اما از آن جايي که پيش بيني ميگرديد (هم چون بيشتر پژوهشهاي پيمايشي) که تعدادي از پرسشنامه ها به علل گوناگون (بيجوابي، الگوي يکنواخت در پاسخ دهي، مفقود شدن پرسشنامه و…) قابل استفاده نباشند، به منظور جلوگيري از کاهش حجم نمونه، در مجموع تعداد 470 پرسشنامه تکثير و توزيع گرديد و پس از کنار گذاشتن پرسشنامههاي مخدوش، در نهايت 400 پرسشنامه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

4-4- روش نمونه گيري
جمعيت نمونه ي اين پژوهش با روش طبقه اي متناسب (برحسب دانشکده و جنس) به دست آمده است.
نمونه گيري طبقه اي وقتي به کار ميرود که جامعه ي آماري داراي ساخت همگن و متجانس نبوده و از اجزاي گوناگون تشکيل شده باشد (رفيع پور، 1386: 389-388). در روش نمونهگيري طبقه بندي ابتدا گروه هاي همگن تشکيل شده، سپس به تناسب هر طبقه (يا گروه) نمونه انتخاب مي شود (بيکر، 1386: 178).
بر اين اساس، دانشجويان دانشگاه مازندران (جامعهي آماري پژوهش) ابتدا بر حسب دانشکده به طبقات ده گانه تقسيم شدند و حجم نمونه ي متناسب هر طبقه (دانشکده) تعيين گرديد و سپس حجم نمونه تعيين شده براي هر دانشکده نيز به طور متناسب و بر حسب جنس به دو طبقه دختر و پسر تقسيم شد. جدول (4-1)
نشاندهنده تعداد جامعه آماري و همچنين حجم نمونه (پاسخگويان مورد نياز) بر حسب طبقات تعيين شده (دانشکده و جنسيت) ميباشد.
4-1- جدول تعداد دانشجويان در جامعه و نمونه آماري به تفکيک دانشکده و جنسيت
دانشکده
جامعه آماري
نمونه آماري

تعداد کل
دختر
پسر
تعدادکل
دختر
پسر
علوم انساني و اجتماعي
2143
1552
591
81
59
22
علوم اقتصادي و اداري
2048
1382
666
78
52
25
علوم پايه
942
655
287
35
24
11
رياضي
913
587
326
34
22
12
حقوق و علوم سياسي
870
535
335
33
20
13
فني و مهندسي
828
394
434
31
15
16
شيمي
722
529
193
27
20
7
تربيت بدني
546
317
229
21
12
9
الهيات
406
306
100
15
11
4
هنر
401
276
125
15
10
5
جمع کل
9819
6533
3286
370
245
125

4-5- فرايند گردآوري داده ها
دادههاي پژوهش حاضر، با توجه به حجم نمونه تعيين شده بر حسب دانشکده و جنسيت، در هفته دوم مهرماه سال تحصيلي 92-91 و با استفاده از پرسشنامه خوداجرا گردآوري گرديد. قبل از تکميل پرسشنامه نيز توضيح کوتاهي راجعبه اهداف پژوهش و اهميت همکاري پاسخگويان، توسط محقق به آنها داده شد. نکتهاي که در خصوص گردآوري دادهها مورد توجه خاص قرار گرفت، زمان مناسب آن بوده است. دادهها در هفته دوم مهرماه که دانشجويان به تازگي تعطيلات تابستاني را پشت سر گذاشته و لذا، اطلاعات دقيقتري راجعبه ميزان تماشاي تلويزيون داخلي و ماهوارهاي داشتهاند، گردآوري شده است. چرا که در غير اين صورت امکان داشت به دليل عدم دسترسي به تلويزيون داخلي و به ويژه ماهوارهاي، دادهها فاقد اعتبار لازم براي تجزيه و تحليل باشند.
4-6- ابزار پژوهش
جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش با استفاده از پرسشنامهاي که جهت سنجش تأثير مصرف رسانهاي بر اعتماد اجتماعي طراحي شده است، صورت گرفت. مجموعه ي اين پرسش ها در پنج صفحه تدوين شده است. سؤالات اين پرسشنامه شامل تعدادي پرسش بسته و باز، دو گزينه اي و يا چند گزينه اي در يکي از سطوح سنجش اسمي، ترتيبي و يا فاصله اي بود. بيش تر پرسش ها با استفاده از طيف ليکرت و در سطح سنجش ترتيبي پرسيده شدند.
4-7- متغيرهاي مستقل، واسط و وابسته پژوهش
در پژوهش حاضر، مصرف رسانهاي (تلويزيون داخلي/ ماهوارهاي)، متغير مستقل، ميزان فعاليت در انجمنهاي داوطلبانه، هنجار معامله متقابل، نگرش مثبت نسبت به اجراي قانون، احساس عدالت و ميزان فرصت طلبي، متغير واسط و اعتماد اجتماعي (تعميم يافته)، متغير وابسته ميباشند. ضمن اينكه، انواع ديگر اعتماد (بين شخصي و نهادي) نيز مورد سنجش و توصيف قرار گرفته و رابطه آنها با برخي از متغيرهاي ديگر نيز سنجيده شده است.

4-8- تعريف مفاهيم
هرتحقيق اساساً شامل دو نوع تعريف ميباشد: تعاريف نظري يا مفهومي و تعاريف عملياتي يا کاربردي. اگر يک مفهوم را با استفاده از ساير مفاهيم تعريف کنيم، تعريف مفهومي يا نظري ناميده مي شود (طالقاني، همان: 34).
4-8-1- تعاريف نظري مفاهيم
تعاريف مفهومي، عبارات يا کلامي هستند که واژه يا اصطلاحي گنگ و وسيع را تشريح ميکنند. تعاريف مفهومي بايد دو صفت داشته باشند:
1. مفهوم بايد با کلمات ديگري به جز خود آن مفهوم تعريف شود و 2. تعريف مثبت بر تعريف منفي رجحان دارد (ساروخاني، 1372 ب: 91-90).
4-8-1-1- اعتماد بين شخصي
اعتماد بين شخصي در روابط مستقيم و چهره به چهره بين اشخاص يافت ميشود. هم زيستي مستقيم بين تعامل کنندگان از ويژگي هايي است که اعتماد بين شخصي را از ديگر شکل هاي اعتماد جدا مي کند. اعتماد بين شخصي را ميتوان در تعامل و ارتباط ميان همسايگان، دوستان، همکاران، مشتري/فروشنده، سرکارگر/ کارگر، رئيس/ کارمند و ديگر موارد مشابه مشاهده کرد (شارع پور و ديگران، 1389: 66 به نقل از غفاري، 1383).
4-8-1-2- اعتماد اجتماعي
اعتماد اجتماعي در زمينهاي فراتر از روابط چهره به چهره قرار ميگيرد و در شبکه هاي موجود در سطح فرا فردي جريان مييابد. بدين طريق، اعتماد به اش
خاص جاي خود را به مقوله هاي اجتماعي انتزاعي تر و گسترده تري ميدهد که در سطحي وسيع تر از مرز هاي خانوادگي، همسايگي و طايفه اي قرار ميگيرند. به بيان ديگر، حوزه ي تعامل و ارتباط در اعتماد اجتماعي از سطح روابط و تعامل درون گروهي به تعامل بين گروهي ارتقاء مييابد و شامل اعتماد به غريبه ها و کساني است که آن ها را شخصاً نميشناسيم (همان).

4-8-1-3- اعتماد نهادي
در اعتماد نهادي، امين ديگر صورت شخصي ندارد و اعتماد متوجه ساختار هاي غير شخصي است. البته اين ساختارها در سطح خرد از افراد مشخص شکل گرفته اند اما اين افراد با توجه به ساختاري که در آن قرار گرفته اند، تعريف ميشوند. استون از اين نوع اعتماد با دو عنوان اعتماد مدني و اعتماد نهادي ياد ميکند؛ اعتماد نهادي را مربوط به نهاد هاي رسمي دولتي دانسته است و اعتماد مدني را به نظام هاي تخصصي مربوط ميکند (افشاني و ديگران، 1389: 193).
4-8-1-4- مصرف رسانه هاي جمعي
رسانه هاي جمعي به تمام ابزارهاي غير شخصي ارتباط گفته مي شود كه به وسيله آن پيام هاي ديداري و يا شنيداري به مخاطبان انتقال مييابند؛ براي مثال، تلويزيون، راديو، سينما، اينترنت، ماهواره، مجلات، كتب و … در زمره رسانه هاي جمعي محسوب


پاسخی بگذارید